Hồ sơ cán bộ Viện Ngôn Ngữ Học

PGS.TS. Phạm Tất Thắng

17/07/2020 | 5068
PGS.TS. Phạm Tất Thắng

Ngày sinh: 1953 - Tại Thái Bình

Phòng ban: Từ vựng học

Chức vụ: Nghiên cứu viên cao cấp

Học hàm: Phó Giáo sư, Nghiên cứu viên cao cấp

Học vị: Tiến sĩ

Điện thoại: 0985 131 037 - 37674574

Email: phamtatthangvnn@gmail.com

Bút danh: Phạm Hoàng Gia, Văn Tèo
Năm sinh: 1953 tại Thái BìnhTiểu sử
Điện thoại: 0985131037
Email: phamtatthangvnn@gmail.com
Facebook: Phạm Tất Thắng

A. Quá trình đào tạo và các chức danh khoa học:

- Năm 1979: Tốt nghiệp Đại học Ngữ văn hệ chính quy tại Khoa Ngữ văn, Đại học Tổng hợp Hà Nội.

- Năm 1997: Bảo vệ luận án Phó Tiến sĩ (nay là Tiến sĩ) tại Viện Ngôn ngữ học, Viện KHXH VN

- Năm 2011: Tốt nghiệp Đại học tiếng Anh hệ Văn bằng II tại Khoa tiếng Anh, Viện Đại học Mở Hà Nội

- Năm 2012: Hội đồng chức danh Giáo sư Nhà nước công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh PGS

- Năm 2013: Giám đốc Học viện KHXH, Viện Hàn lâm KHXH VN bổ nhiệm chức danh PGS

- Năn 2017: Nghiên cứu viên cao cấp

B. Quá trình hoạt động:

- Từ 2/1972- 6/1975: Phục vụ trong lực lượng TNXP tại mặt trận chống Mĩ - B5- Đ9, Đoàn 559 

- Từ 9/1975- 9/1979: Học khoa Ngữ văn, Đại học Tổng hợp Hà Nội.

  - Từ 10/1979- 3/1985: Tham gia Chiến tranh Biên giới phía Bắc, Sĩ quan giảng dạy tại K5, Trường Sĩ quan Chính trị - Quân sự (BQP)

- Từ 3/1985- nay: Làm việc tại Viện Ngôn ngữ học,Uỷ ban KHXH Việt Nam (nay là Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam)

           - Từ 1985 - 2007: Làm việc tại Phòng Ngôn ngữ học - xã hội

- Từ 2008 - 11/2013: Trưởng phòng Phòng Từ vựng học

- Từ 2013 - nay: Nghiên cứu viên chính, Nghiên cứu cao cấp tại Phòng Từ vựng - Ngữ pháp, Viện Ngôn ngữ học

 

C. Bằng khen, giải thưởng khoa học:

Bằng khen chống Mĩ cứu nước; Huy chương Kháng chiến Hạng hai; Huân chương Chiến sĩ vẻ vang Hạng ba; Kỉ niệm chương TNXP; Kỉ niệm chương Mặt trận B5- Đ9; Kỉ niệm chương Vì sự nghiệp Khoa học xã hội; Kỉ niệm chương Cựu chiến binh Việt Nam.

D. Đào tạo sau đại học

- Định hướng khoa học: Ngôn ngữ học xã hội và Từ vựng học; Chuyên ngành hẹp: Danh học (Onomastics)

- Tham gia giảng dạy đại học tại các trường:

Trường Sĩ quan Chính trị- Quân sự ( BQP); Đại học Huế; Đại học Đà Lạt; Học viện Phật giáo Hà Nội; Học viện An ninh nhân dân (BCA); Học viện Cảnh sát Nhân dân (BCA), Đại học Mở Hà Nội; Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội; Đại học Sư phạm Hà Nội; Đại học KHXH&NV- Đại học Quốc gia Hà Nội; Đại học Văn hóa; Đại học Mĩ thuật Hà Nội; Đại học Phương Đông, Đại học Lương Thế Vinh( Hưng Yên); Đại học Kinh doanh Công nghệ Hà Nội; Đại học Kinh tế Kĩ thuật Công nghiệp Hà Nội.

- Các môn giảng dạy chủ yếu

Tiếng Việt thực hành, Dẫn luận Ngôn ngữ học,Từ vựng học tiếng Việt, Phong cách học, Ngữ dụng học, Ngôn ngữ học đối chiếu, Ngôn ngữ và văn hóa, Cơ sở văn hóa Việt Nam.

- Giảng dạy cao học: Giảng dạy 1 chuyên đề cho Học viện KHXH VN về chủ đề: " Từ vựng - Ngữ nghĩa tiếng Việt"

Đ. Đào tạo sau đại học

1. Đào tạo Thạc sĩ: Đã hướng dẫn 7 luận văn Thạc sĩ ( Tại Hội đồng Đại học KHXH -NV và Đại học SP Hà Nội)

2. Đào tạo Tiến sĩ: Đã hướng dẫn 6 luận án Tiến sĩ sau đây:

- Hoàng Quốc, Đặc điểm ngôn ngữ học - xã hội của hiện tượng song ngữ ở An Giang, (HD2)

-Vũ Thị Thắng, Đặc trưng văn hóa- xã hội của địa danh Thanh Hóa (HD1)

- Đặng Thị Mĩ Hạnh, Đặc điểm lớp từ trong các tác phẩm của nhà báo Hữu Thọ (HD1)
- Bùi Thị Oanh "Đặc điểm trường từ vựng - ngữ nghĩa chỉ trang phục (trên tư liệu tiếng Việt và tiếng Anh), ( HD1).

- Nguyễn Thị Thanh Huyền, Đối chiếu nhóm động từ chuyển động đa hướng Anh- Việt,(HD2) 

- Ngô Thu Hương, Đặc điểm của từ ngữ nghề nghiệp ở Quảng Nam- Đã Nẵng, (HD1)

 

E. Các công trình khoa học đã công bố

1. Tham gia các đề tài/dự án khoa học 

- Đã tham gia 10 đề tài khoa học cấp Bộ. 

- Chủ nhiệm 10 đề tài/dự án khoa học các cấp sau đây:

 

 

Tên Đề tài, Dự án

Cấp quản lí

Năm hoàn thành

1

Đặt và đổi tên gọi đường phố thành phố Thái Bình

UBND tỉnh 

Thái Bình

2003

2

Tên riêng người Việt

Viện Ngôn ngữ học

2005

3

Tình hình mù chữ, tái mù chữ và vấn đề xóa mù chữ ở Việt Nam trong thời kì hiện đại hóa, công nghiệp hóa và hội nhập quốc tế

Viện KHXH VN

2009- 2010

4

Nghiên cứu khảo sát ngôn ngữ báo viết và báo điện tử phục vụ cho việc xây dựng Luật ngôn ngữ ở Việt Nam

Viện KHXH VN

2011- 2012

5

Điều tra, nghiên cứu ý thức tự giác ngôn ngữ - tộc người cộng đồng Vân Kiều góp phần xác định tên gọi dân tộc Bru - Vân kiều ở Việt Nam

Ủy ban Dân tộc Nhà nước

2013

6

Đặc điểm văn hóa - xã hội của tên riêng chỉ người trong tiếng Việt

Viện Ngôn ngữ học

2013

7

Đặc điểm của lớp thuật ngữ chính trị trong Hiến pháp Việt Nam qua các thời kì

Viện Ngôn ngữ học

2014

8


 

Trường nghiã biểu vật của từ địa phương tiếng Việt ( dưới góc nhìn của ngôn ngữ văn hóa)

Viện Hàn lâm KHXHVN

2015- 2016

9

Tên riêng của các nhà khoa bảng Việt Nam

Viện Ngôn ngữ học

2018

10

Tên gọi trang phục của người Việt nhìn từ góc độ Ngôn ngữ học - Văn hóa

Viện Ngôn ngữ học

2019

 

2. Các sách đã xuất bản (in chung)

  1. Vài nhận xét về yếu tố " Đệm" trong tên gọi người Việt, Trong “ Tiếng Việt và các ngôn ngữ Đông Nam Á”, Nxb KHXH, H, 1988

  2. Tên người Việt và cách sử dụng chúng trong giao tiếp gia đình, Trong: “Ứng xử ngôn ngữ trong giao tiếp gia đình người Việt”, NxbVăn hoá Thông tin, H, 1996

  3. Về các khuôn ngôn ngữ hành chính,Trong: “Tiếng Việt trong giao tiếp hành chính”, Nxb Văn hóa thông tin, H, 2002

  4. Mối quan hệ giữa tên riêng và tên chung, Trong: “Những vấn đề ngôn ngữ học”, Nxb KHXH, H, 2004

  5. Tìm về bản sắc văn hoá của người Hà Nội qua cách đặt tên người ,Trong: “Tiếng Hà Nội trong mối quan hệ với tiếng Việt và văn hoá Việt Nam”, Nxb Lao Động, H, 2004

  6. Khái quát về lịch sử Ngữ dụng học tiếng Việt, Trong: “Lược sử Việt ngữ học”, Nxb Giáo dục,Tập I , H, 2005

  7. Về năng lực nhận biết thành ngữ của học sinh 9/12, Trong: “Những vấn đề Ngôn ngữ học”, Nxb KHXH, H, 2006

  8. Tìm hiểu về tên gọi sông hồ ở Hà Nội, Trong: “ Những vấn đề ngôn ngữ học: Học tập ngôn ngữ Hồ Chí Minh - Tiếng Hà Nội với ngôn ngữ văn hoá Việt Nam”, Nxb Đại học quốc gia Hà Nội, 2007

 

3. Các bài báo khoa học đã công bố

  1. Tên đứa con tương lai của bạn sẽ là gì?, Báo Văn hoá- Nghệ thuật, S.5, 1988

  2. Vẻ đẹp tên người Việt, Báo Văn hoá- Nghệ thuật,S. 8,1988

  3. Lời chào cao hơn mâm cỗ, Báo Văn hoá- Nghệ thuật, S.21,1988

  4. Điểm sách: “Những vấn đề ngôn ngữ các dân tộc ở Việt Nam và khu vực Đông Nam Á”, Báo Văn nghệ, Số.18,1989

  5. Bước đầu miêu tả năng lực song ngữ Mường - Việt của nông dân người Mường ở Cao Răm, Lương Sơn, Hoà Bình, Báo cáo KH Viện Ngôn ngữ học, 1992

  6. Về ý nghĩa của tên riêng,Trong: “Tiếng Việt & ngôn ngữ các dân tộc thiểu số ở Việt Nam”, Kỉ yếu, Viện Ngôn ngữ học, 1998

  7. Về số phận của các họ kép và ghép của người Việt, T/c Ngôn ngữ & Đời sống, S.1, 1999 

  8. Nghĩ về tiếng lóng ,T/c Ngôn ngữ & Đời sống, S.8, 2001

  9. Đọc sách:” Ngôn ngữ học xã hội - Những vấn đề cơ bản”, T/c Ngôn ngữ, S.2, 2001

  10. Những đặc trưng về mặt xã hội của hiện tượng song ngữ Mường - Việt, Trong: “Những vấn đề ngôn ngữ học”, Kỉ yếu Khoa học, Viện ngôn ngữ học, 2002

  11. Sự phân bố chức năng xã hội của tiếng mẹ đẻ trong bối cảnh song ngữ ở Việt Nam, Trong: “ Vị thế ngôn ngữ quốc gia đa dân tộc- đa ngôn ngữ: tiếng Việt ở Việt Nam và tiếng Nga ở Liên bang Nga”, Kỷ yếu khoa học, Viện Ngôn ngữ học, 2002

  12. Nghiã của tên và việc phân loại tên riêng tiếng Việt theo nghĩa, Trong: “Bảo vệ và phát triển tiếng Việt trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”, Kỉ yếu khoa học, Tp. HCM, 2002 

  13. Về quy tắc viết hoa tên riêng tiếng Việt, Trong: “Chính tả tiếng Việt:Thực trạng và giải pháp”, Kỉ yếu khoa học,Viện ngôn ngữ học, 2003

  14. Các kiểu cấu trúc tên chính của người Việt, Kỉ yếu khoa học, “Diễn đàn học tập và nghiên cứu”- Hội NNHVN, 2003

  15. Một cách phân loại tên riêng trong tiếng Việt ,T/c Ngôn ngữ, S.5, 2003

  16. Các kiểu cấu trúc tên chính của người Việt ,T/c Ngôn ngữ, S.11, 2003

  17. Lại bàn về quy tắc viết hoa tên riêng tiếng Việt ,T/c Ngôn ngữ & Đời sống, S.11, 2003

  18. Từ tính khuôn mẫu đến các khuôn ngôn ngữ hành chính, Ngữ học trẻ 2002: Diễn đàn học tập và nghiên cứu, 2003

  19. Đọc sách:“ Kế hoạch hóa ngôn ngữ- Ngôn ngữ học xã hội vĩ mô”, T/c Xã hội học, S.3, 2003

  20. Sự khác biệt giữa tên chung và tên riêng, T/c Ngôn ngữ & Đời sống, S.6, 2004

  21. Khái quát về lịch sử Ngữ dụng học tiếng Việt, T/c Khoa học xã hội Việt Nam -Viện KHXH Việt Nam, S. 4, 2004

  22. Từ nghề nghiệp và cách nhận diện chúng (Qua tư liệu nghề làm muối ở xã An Hòa, Quỳng Lưu, Nghệ An), T/c Ngôn ngữ & Đời sống, S.12, 2004

  23. Nên viết địa danh "Thành phố Hồ Chí Minh" như thế nào?, T/c Ngôn ngữ, 2004

  24. Đọc sách: “Thực trạng giáo dục ngôn ngữ ở vùng dân tộc miền núi ba tỉnh phía Bắc Việt Nam - Những kiến nghị và giải pháp”, T/c Ngôn ngữ, S. 8, 2004

  25. Đặc điểm tên gọi thôn (làng) của Hà Nội, Kỉ yếu Khoa học, Hội Ngôn ngữ học Hà Nội, H, 2005

  26. Tên riêng người Việt, Chuyên khảo, Đề tài cấp Viện, 2005

  27. Nghiên cứu tên người trên bình diện ngôn ngữ học-xã hội,Trong “Những vấn đề ngôn ngữ học xã hội”, Đề tài cấp Viện (Nguyễn Văn Khang chủ nhiệm), 2006

  28. Đọc sách: “Ngôn ngữ quảng cáo dưới ánh sáng của lí thuyết giao tiếp”, T/c Ngôn ngữ, S.7, 2007

  29. Cấu tạo của tên gọi thần linh đất Việt, T/c Ngôn ngữ & Đời sống, S.11, 2008

  30. Viết hoa tên riêng- một vấn đề của chính tả tiếng Việt, T/c Dạy và Học, S.7, 2009

  31. Sự biến đổi hình thức tên riêng người Việt, T/c Ngôn ngữ & Đời sống, S.8, 2010

  32. Về vị trí của tên riêng trong hệ thống danh từ tiếng Việt, T/c Từ điển và Bách khoa thư, S.6, 2011.

  33. Bàn về các biện pháp khắc phục tình trạng mù chữ ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, Kỉ yếu Ngữ học toàn quốc, 2012.

  34. Trường nghĩa về "thiên nhiên" trong thơ Hồ Chí Minh , T/c Ngôn ngữ & Đời sống, S.6, 2012.

  35. Tên gọi các hành tinh trong tiếng Việt, Hội thảo KHQT, Viện Ngôn ngữ học, tháng 5/2013.              

  36. Không gian tên riêng tiếng Việt, Kỉ yếu Hội thảo Quốc tế lần thứ IV, Khoa Ngôn ngữ, Đại học KHXH & NV Hà Nội, 2013.

  37. Tên gọi của các hành tinh trong tiếng Việt, Kỉ yếu Hội nghị KH, Nxb KHXH, H, 2014

  38. Không gian tên riêng tiếng Việt,Tạp chí Khoa học,Viện Đại học Mở Hà Nội, S.6, 2014, S.6, 2014.

  39. Vấn đề sử dụng từ ngữ tiếng Anh trên báo điện tử tiếng Việt hiện nay, T/c Khoa học, Viện Đại học Mở Hà Nội, S.7, 2014.

  40. Tình hình nghiên cứu tên riêng chỉ người trong Việt ngữ học,T/c Ngôn ngữ,S.8-9, 2015.

  41. Đặc điểm ngôn ngữ- văn hóa của nhóm từ ngữ chỉ ẩm thực của người Việt ở miền Trung Việt Nam, Tạp chí Nhân lực KHXH, S. 3, 2017

  42. Tên riêng là một loại đơn vị từ vựng, Trong" Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt và Giáo dục ngôn ngữ trong nhà trường", Kỉ yếu Hội thảo Ngữ học - 2016, Nxb Dân trí.

  43. Đặc điểm của thuật ngữ chính trị trong Hiến pháp Việt Nam qua các thời kì, Kỉ yếu Hội thảo Ngữ học - 2017, Nxb Dân trí, H, 2017.

  44. Lại bàn về ý nghĩa của tên riêng trong tiếng Việt, T/c Ngôn ngữ, S.6, 2018

  45. Tìm hiểu đặc điểm văn hóa - ngôn ngữ của nhóm từ ngữ chỉ đồ uống của người Việt ở miền Bắc và miền Trung Việt Nam,T/c Khoa học, Viện Đại học Mở Hà Nội, S.7, 2018.

  46. Tìm hiểu cách đặt tên chính của các nhà khoa bảng triều Nguyễn,T/c Ngôn ngữ, S.11, 2018

  47. Giáo sư Hoàng Phê với vấn đề chính tả tên riếng tiếng Việt,Trong " Giáo sư Hoàng Phê với tiếng Việt và chuẩn hóa tiếng Việt", Kỉ yếu Toạ đàm Khoa học 2019, Nxb Dân Trí, 2019, H.

49. Bàn về "Khuôn ngôn ngữ",  Kỉ yếu Hội thảo Ngữ học - 2019, Nxb Dân Trí, H.

     50. Đặc điểm tên gọi y phục của người Việt,T/c Ngôn ngữ, S.11, 2019


Nhân sự khác